Chiều ngày 14/10/2026, tổ Khoa học xã hội Trường THCS An Khánh tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học với chuyên đề “Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực, giáo dục thẩm mĩ, thể chất, giá trị sống của học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm”. Chuyên đề được cụ thể hóa qua tiết dạy minh họa Ngữ văn 6, bài “Bức tranh của em gái tôi” (Tạ Duy Anh), góp phần đổi mới hoạt động đọc hiểu văn bản, phát triển năng lực ngôn ngữ, năng lực văn học và bồi dưỡng những giá trị nhân văn sâu sắc cho học sinh.
Đổi mới sinh hoạt chuyên môn, phát huy đặc trưng giáo dục của môn Ngữ văn
Dự và chỉ đạo chuyên đề có đồng chí Bùi Thị Thúy – Hiệu trưởng Trường THCS An Khánh; đồng chí Lương Thị Hồng Yến – Tổ trưởng tổ Khoa học xã hội, cùng các đồng chí giáo viên trong tổ.
Thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường. Đối với môn Ngữ văn, yêu cầu đổi mới không chỉ dừng lại ở việc giúp học sinh nắm vững kiến thức về tác phẩm mà còn hướng tới phát triển năng lực cảm thụ, khả năng diễn đạt, tư duy phản biện và vận dụng những bài học nhân văn vào cuộc sống.
Xuất phát từ đặc trưng của môn học, tổ Khoa học xã hội lựa chọn chuyên đề nhằm nghiên cứu các giải pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học Ngữ văn, kết hợp hài hòa giữa đọc hiểu văn bản với giáo dục thẩm mĩ, thể chất, giá trị sống và phát triển năng lực số.
Đặc biệt, chuyên đề chú trọng chuyển từ hình thức giáo viên giảng giải, học sinh tiếp nhận sang tổ chức các hoạt động để học sinh chủ động khám phá, trao đổi, phản biện, bộc lộ cảm xúc và hình thành nhận thức của bản thân trên cơ sở những chi tiết nghệ thuật trong tác phẩm.
“Giải mã ba ô cửa trái tim” – Hành trình khám phá diễn biến tâm lí nhân vật
Điểm nhấn của chuyên đề là tiết dạy minh họa “Bức tranh của em gái tôi” (Tạ Duy Anh) – Tiết 2, thuộc chủ đề Gõ cửa trái tim, do cô giáo Lê Thị Quý thực hiện tại lớp 6D1, theo chương trình Ngữ văn 6, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.
Tiết học được thiết kế dưới hình thức hành trình “Giải mã ba ô cửa trái tim”, giúp học sinh từng bước khám phá diễn biến tâm lí của nhân vật người anh qua ba giai đoạn: trước khi phát hiện tài năng hội họa của em gái, khi tài năng của em được phát hiện và khi người anh đứng trước bức tranh đoạt giải của Kiều Phương.
Ở ô cửa thứ nhất, học sinh khai thác kết quả chuẩn bị bài trên nền tảng Padlet, lựa chọn những chi tiết thể hiện lời nói, hành động, suy nghĩ của người anh đối với em gái. Thông qua việc đối chiếu dẫn chứng và trao đổi nhận xét, học sinh nhận diện được thái độ của nhân vật ở giai đoạn đầu, tạo cơ sở để phân tích những chuyển biến tâm lí tiếp theo.
Tại ô cửa thứ hai, hoạt động “Hội đồng cảm xúc” được tổ chức nhằm giúp học sinh khám phá những trạng thái tâm lí phức tạp của người anh khi tài năng hội họa của Kiều Phương được phát hiện.
Thông qua hoạt động nhóm, sử dụng thẻ cảm xúc, thẻ hành vi và tranh luận bằng lí lẽ, dẫn chứng, học sinh từng bước lí giải nguyên nhân dẫn đến sự mặc cảm, tự ti, đố kị và thái độ xa cách của người anh.
Đặc biệt, câu hỏi tranh luận về nhận định “Kiều Phương có tài năng nên người anh bị bố mẹ bỏ rơi và trở nên đố kị” tạo cơ hội để học sinh phân biệt cảm nhận chủ quan của nhân vật với sự thật khách quan, nhận ra tác động của việc tự so sánh bản thân với người khác.
Qua đó, hoạt động đọc hiểu không chỉ giúp học sinh phát triển năng lực phân tích nhân vật, sử dụng dẫn chứng và bảo vệ quan điểm mà còn góp phần giáo dục khả năng nhận diện, điều chỉnh những cảm xúc chưa tích cực trong cuộc sống.
Ở ô cửa thứ ba, học sinh tiếp tục khám phá sự thay đổi trong nhận thức của người anh khi đứng trước bức tranh Anh trai tôi.
Từ những cảm xúc ngỡ ngàng, hãnh diện đến xấu hổ, học sinh nhận ra quá trình tự nhận thức của nhân vật; đồng thời cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, nhân hậu của Kiều Phương và sức mạnh cảm hóa của tình yêu thương, nghệ thuật chân chính.
Việc tổ chức nội dung đọc hiểu theo ba ô cửa tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các hoạt động, giúp học sinh khám phá tác phẩm theo diễn biến tâm lí nhân vật, đồng thời từng bước nhận thức sâu sắc hơn về giá trị của tình cảm gia đình.
Ứng dụng AI, Padlet và phòng tranh 3D – Mở rộng không gian trải nghiệm văn học
Một trong những nội dung đổi mới đáng chú ý của chuyên đề là việc khai thác công nghệ số để hỗ trợ quá trình đọc hiểu, phát triển năng lực số và bồi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ cho học sinh.
Trước tiết học, học sinh được giao nhiệm vụ chuẩn bị trên nền tảng Padlet, tìm kiếm các chi tiết thể hiện diễn biến tâm lí nhân vật và tạo sản phẩm tranh minh họa với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI).
Những sản phẩm này được sử dụng làm học liệu trong quá trình tổ chức các hoạt động đọc hiểu, giúp tăng cường sự kết nối giữa việc tự học ở nhà và hoạt động học tập trên lớp.
Đặc biệt, tại hoạt động “Bước vào phòng tranh”, học sinh được trải nghiệm không gian triển lãm tranh 3D được thiết kế trên nền tảng Artsteps.
Thông qua việc quan sát các bức tranh minh họa, lắng nghe đoạn văn miêu tả bức tranh Anh trai tôi và đối chiếu sản phẩm với những chi tiết trong tác phẩm, học sinh được khuyến khích lựa chọn, nhận xét và lí giải dựa trên căn cứ văn học.
Hoạt động này tạo cơ hội để học sinh cảm nhận mối quan hệ giữa ngôn từ và hội họa, phát triển khả năng tưởng tượng, cảm thụ thẩm mĩ và nhận diện vẻ đẹp của hình tượng nghệ thuật.
Đáng chú ý, việc ứng dụng AI được thực hiện theo định hướng công nghệ là phương tiện hỗ trợ, không thay thế hoạt động tư duy và cảm thụ của học sinh.
Các em không chỉ sử dụng AI để tạo sản phẩm mà còn phải kiểm tra, đối chiếu, đánh giá mức độ phù hợp của sản phẩm với ngữ liệu gốc. Qua đó, học sinh bước đầu hình thành năng lực khai thác công nghệ số một cách chủ động, có chọn lọc và có trách nhiệm.
Đây là hướng tiếp cận thiết thực trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, góp phần kết hợp những giá trị truyền thống của môn Ngữ văn với các phương tiện học tập hiện đại.
Tích hợp giáo dục thẩm mĩ, thể chất và phát triển năng lực giao tiếp
Bên cạnh hoạt động đọc hiểu và ứng dụng công nghệ, tiết học còn chú trọng tích hợp các nội dung giáo dục phù hợp với đặc trưng môn Ngữ văn và tâm lí lứa tuổi học sinh lớp 6.
Ở phần khởi động, học sinh tham gia vận động theo nhạc bài Tình bạn diệu kỳ, kết hợp giao tiếp tiếng Anh thông qua những câu hỏi đơn giản về cảm xúc và trạng thái của bản thân.
Hoạt động giúp tạo tâm thế vui tươi, tích cực, tăng cường sự tập trung và khuyến khích học sinh tự tin tham gia vào giờ học.
Việc lựa chọn, chia sẻ biểu tượng cảm xúc trước những tình huống gần gũi cũng tạo sự kết nối tự nhiên giữa trải nghiệm cá nhân của học sinh với diễn biến tâm lí nhân vật trong tác phẩm.
Trong quá trình học tập, các hình thức làm việc cá nhân, thảo luận nhóm, trao đổi và tranh luận được kết hợp linh hoạt. Học sinh có cơ hội trình bày ý kiến, lắng nghe quan điểm khác biệt, sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để bảo vệ nhận định của mình.
Qua đó, tiết học hướng tới phát triển đồng thời năng lực ngôn ngữ, năng lực văn học, năng lực giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề; đồng thời bồi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ thông qua việc cảm nhận vẻ đẹp của ngôn từ, hội họa và hình tượng nhân vật.
Từ bài học văn chương đến giáo dục tình yêu thương và giá trị sống
Một điểm nổi bật của chuyên đề là việc chú trọng kết nối nội dung tác phẩm với những tình huống và hành động cụ thể trong đời sống học sinh.
Thông qua quá trình phân tích tâm lí người anh, học sinh được định hướng nhận diện những cảm xúc thường gặp như mặc cảm, tự ti, đố kị; biết nhìn nhận bản thân, điều chỉnh cảm xúc và lựa chọn cách ứng xử tích cực khi người khác đạt được thành công.
Từ vẻ đẹp tâm hồn của Kiều Phương, các em cảm nhận được giá trị của lòng nhân hậu, sự bao dung và tình yêu thương trong gia đình.
Ở hoạt động luyện tập “Thử thách ăn ý của hai anh em”, học sinh củng cố kiến thức về diễn biến tâm lí nhân vật, đồng thời kết nối thông điệp của tác phẩm với những văn bản đã học trong chủ đề Gõ cửa trái tim như Chuyện cổ tích về loài người và Mây và sóng.
Đặc biệt, hoạt động vận dụng “Trao gửi yêu thương” hướng học sinh tới việc lựa chọn và thực hiện ít nhất một hành động cụ thể để thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn đối với người thân.
Những việc làm như viết thư, làm thiệp, vẽ tranh, đọc thơ, giúp đỡ việc nhà hoặc dành sự quan tâm cho người thân tuy giản dị nhưng mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc.
Qua đó, bài học không chỉ dừng lại ở việc giúp học sinh hiểu nội dung, nghệ thuật của tác phẩm mà còn hướng tới chuyển hóa những giá trị nhân văn thành nhận thức và hành động tích cực trong cuộc sống.
Đây cũng chính là mục tiêu quan trọng của việc đổi mới dạy học Ngữ văn: giúp học sinh không chỉ biết đọc và hiểu một tác phẩm văn học mà còn biết thấu hiểu con người, trân trọng tình cảm và sống nhân ái hơn.
Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học – Chú trọng hoạt động học tập của học sinh
Chuyên đề được tổ chức theo định hướng nghiên cứu bài học, trong đó hoạt động dự giờ tập trung quan sát quá trình học tập của học sinh, đặc biệt là mức độ tham gia trải nghiệm, khả năng hợp tác, trao đổi, phản biện, cảm thụ thẩm mĩ và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Thông qua tiết dạy minh họa, giáo viên tổ Khoa học xã hội có cơ hội nghiên cứu, trao đổi về tính phù hợp và hiệu quả của các phương pháp tổ chức dạy học tích cực, việc tích hợp giáo dục thẩm mĩ, thể chất, giá trị sống và ứng dụng công nghệ số trong môn Ngữ văn.
Các nội dung nghiên cứu cũng hướng tới việc sử dụng học liệu số phù hợp, phát huy vai trò chủ thể của học sinh, tổ chức hoạt động trải nghiệm gắn với yêu cầu cần đạt và bảo đảm hiệu quả trong thời lượng tiết học.
Đặc biệt, việc khai thác các sản phẩm học sinh chuẩn bị trước giờ học, kết hợp hoạt động nhóm, tranh luận, đánh giá sản phẩm AI và vận dụng kiến thức vào đời sống là những giải pháp có thể tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh và vận dụng trong các nội dung đọc hiểu, thực hành tiếng Việt, viết, nói và nghe.
Hoạt động chuyên đề góp phần tăng cường tinh thần hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và phát triển năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên, hướng tới xây dựng những giờ học Ngữ văn giàu cảm xúc, thiết thực và hiệu quả.
Đổi mới để mỗi giờ học Ngữ văn trở thành một hành trình trưởng thành
Chuyên đề Ngữ văn 6 tháng 10/2026 của tổ Khoa học xã hội là hoạt động chuyên môn thiết thực, góp phần cụ thể hóa yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Thông qua việc tổ chức hoạt động trải nghiệm, kết hợp công nghệ số với các phương pháp dạy học tích cực, chuyên đề hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực, bồi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ và những giá trị sống tốt đẹp cho học sinh.
Đặc biệt, hành trình “Giải mã ba ô cửa trái tim” đã thể hiện một hướng tiếp cận giàu ý nghĩa trong dạy học Ngữ văn: từ khám phá diễn biến tâm lí nhân vật đến thấu hiểu cảm xúc con người; từ cảm nhận vẻ đẹp của tác phẩm đến hình thành ý thức sống nhân ái, biết yêu thương và chia sẻ.
Với sự quan tâm, chỉ đạo của Ban Giám hiệu, tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và sáng tạo của đội ngũ giáo viên, Trường THCS An Khánh tiếp tục đẩy mạnh đổi mới sinh hoạt chuyên môn, nâng cao chất lượng dạy học và xây dựng môi trường giáo dục tích cực, nhân văn.
MỖI TRANG VĂN – MỘT Ô CỬA CẢM XÚC. MỖI BÀI HỌC – MỘT HÀNH TRÌNH TRƯỞNG THÀNH!
TRƯỜNG THCS AN KHÁNH – KẾT NỐI SỨC MẠNH, KIẾN TẠO TƯƠNG LAI!
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português